Michael Theuns

Wat zijn de grootste uitdagingen binnen het WRL-programma?

Michael

De grootste uitdaging is tegelijkertijd de grootste kracht: het grote aantal betrokken overheden. We zijn niet gewend om met zoveel partners tegelijk te werken. Na 2021 werd duidelijk dat geen enkele overheid dit alleen kan aanpakken. Maar dat betekent wel dat we opnieuw moeten uitvinden hoe we samenwerken en omgaan met procedures die nooit voor dit soort samenwerking zijn ontworpen.


“Water houdt zich niet aan grenzen, maar onze procedures vaak wel.”

Waarom ziet u dit ook als een kans?

Michael

Omdat iedereen hetzelfde gevoel van urgentie en hetzelfde doel deelt. Dat creëert momentum. Op nationaal niveau wordt WRL gezien als een pilot, niet alleen vanwege de inhoud, maar ook vanwege de manier waarop de samenwerking is georganiseerd.

Hoe werkt WRL samen met buurlanden?

Michael

Hoewel zij formeel geen onderdeel zijn van WRL, werken we nauw met hen samen. Ik heb onlangs overleg gehad met overheden in de Voerstreek in België om onderzoek en maatregelen op elkaar af te stemmen. Een groot deel van ons water komt uit het buitenland, dus samenwerking is essentieel. Ook Duitse parlementaire commissies hebben ons bezocht om van onze aanpak te leren.

Valkenburg in Limburg, met de rivier de Geul die door de stad stroomt.

Hoe kan het proces worden versneld?

Michael

Door een balans te vinden tussen zichtbaarheid op korte termijn en betrokkenheid op lange termijn. Programma’s zoals dit kosten tijd. De uitvoering van de Deltawerken duurde bijvoorbeeld decennia. In Limburg worden sommige maatregelen uit de jaren negentig nog steeds afgerond. Tegelijkertijd willen bewoners snel verbeteringen zien. Je moet duidelijke voortgang laten zien, terwijl je het volledige vijftienjarige tijdsperspectief van het WRL-programma in het oog houdt.

Wanneer is WRL succesvol?

Michael

Wanneer Limburg aantoonbaar veiliger is binnen de beschikbare kaders en binnen vijftien jaar. In 2021 maakten de maatregelen langs de Maas duidelijk verschil. Klimaatverandering zorgt voor extremere gebeurtenissen, maar waterveiligheid kan wel worden verbeterd. Overstromingen kunnen nooit volledig worden voorkomen, maar risico’s kunnen wel worden verkleind.

Welke rol speelt ruimtelijke ordening?

Michael

Een zeer belangrijke rol. Limburg is een landschap van dalen en heuvels. Niet alles kan met fysieke maatregelen worden opgelost. We moeten het landschap zo inrichten dat water blijft waar het valt, erosiegevoelige teelten op hellingen vermijden en nieuwe woningen op veiligere locaties bouwen.

Welke rol kunnen Europa en de Benelux spelen?

Michael

Een belangrijke rol. Veel Europese regio’s staan voor dezelfde uitdagingen. Grensoverschrijdende systemen voor waarschuwingen, planning en samenwerking zouden iedereen helpen. Europa kan dit ondersteunen financieel, technisch en door regio’s aan te moedigen van elkaar te leren. We zien dat de Benelux een rol kan spelen bij het ontwikkelen van gezamenlijke aanpakken op het gebied van overstromingsbestendigheid.


“Veel regio’s hebben met dezelfde problemen te maken. Het is logisch om van elkaar te leren in plaats van dat elke regio opnieuw het wiel uitvindt.”

Wat kunnen we leren van de chaotische periode direct na de overstroming?

Michael

Tijdens een overstromingscrisis moeten rollen duidelijk zijn. In Nederland is dit de verantwoordelijkheid van de regionale veiligheidsautoriteiten (de ‘veiligheidsregio’), de waterschappen en Rijkswaterstaat. WRL richt zich op de langetermijnplanning en -uitvoering en op de voorbereiding op extreme waterstanden. Eén jaar na de overstroming werd het bestuurlijk akkoord dat WRL oprichtte ondertekend. In dat tussenliggende jaar werden het herstel van infrastructuur en het opruimen gecoördineerd door gemeenten en waterschappen.