Voorwoord

Beter herbouwen na overstromingen

In de afgelopen jaren heeft Europa te maken gehad met steeds ernstigere overstromingen die de veerkracht van gemeenschappen, infrastructuur en bestuurlijke systemen over de grenzen heen op de proef hebben gesteld. De catastrofale overstromingen van juli 2021 in West-Duitsland, België en Nederland, gevolgd door de zware overstromingen van 2024 in Valencia (Spanje) en Hauts-de-France/Westhoek, brachten tekortkomingen in de processen voor herstel na rampen aan het licht. Deze gebeurtenissen leidden tot verlies van mensenlevens, grootschalige verwoesting van woningen en bedrijven en langdurige verstoringen van essentiële diensten. Ondanks de enorme inspanningen en investeringen na de ramp in deze gebieden, tonen ervaringen aan dat de overgang naar effectief en duurzaam herstel een complex en langdurig proces blijft, waarbij meerdere belanghebbenden betrokken zijn. 

Het JCAR ATRACE-programma legt de basis voor verbeterd herstel na overstromingen in Europa. Het doel is lessen te trekken uit recente verwoestende gebeurtenissen en lopende samenwerking te stimuleren om kennis en praktijk in dit cruciale domein verder te ontwikkelen. Dit is dringend nodig, aangezien de praktische ervaring met grootschalig herstel, met name in grensoverstijgende context, nog beperkt is. De uitdagingen omvatten onder meer het coördineren van meerlaags bestuur, het veiligstellen van voldoende financiering, het aanpakken van psychologische en sociale gevolgen en het toepassen van het principe‘ Build Back Better ‘om de veerkracht op lange termijn te vergroten. Build Back Better betekent niet alleen het herstellen van wat verloren is gegaan, maar ook het benutten van de kans om toekomstige risico’s, zoals die door klimaatverandering, te verkleinen.


De lessen die zijn getrokken uit de overstromingen van 2021 en 2024, in combinatie met toekomstgerichte onderzoeksinitiatieven zoals JCAR ATRACE, onderstrepen de noodzaak van geïntegreerde benaderingen waarbij wetenschappelijk onderzoek het herstelproces kan ondersteunen, rekening houdend met toekomstige klimaatrisico’s. Wetenschap kan het herstelproces ondersteunen door rampen uit het verleden systematisch te analyseren en daarvan te leren, en door praktijken te identificeren die effectief blijken, zodat deze kunnen worden opgeschaald naar andere gebieden. Dit inzicht wordt steeds meer erkend binnen de EU-Overstromingsrichtlijn en Europese strategieën voor water- en klimaatbestendigheid.


Door wetenschappelijke en beleidsmatige experts uit verschillende, door overstromingen getroffen, gebieden samen te brengen, willen we onze uitdagingen en oplossingen delen. Met deze samenwerking kunnen we regio’s in Europa ondersteunen bij het transformeren van herstel van een reactief proces naar een strategische kans voor veiligere en duurzamere toekomsten.

Volgend artikel

Uitdagingen en kansen bij hetherstel na overstromingen

Next article

In this magazine